- کرمهای نواری انگلهای روده هستند و در آلودگی شدید باعث نارسایی جذب مواد غذایی در کبوتر می گردندکه علت آن تغذیه انگل از محتویات روده و ترشح موادی است که بر کار گوارش تاثیر می گذارد.
- عامل بیماری زا و دوره زندگی:
سه گونه از کرمهای نواری کبوتر ها را آلوده می کنند.این سه گونه عبارتند از:
1-همینولیپس Hymenolepis
2-دوینیا Davainea
3-اپورینا Aporina
از مشخصات این کرمها بند بند بودن آنهاست و همچنین آنان سر کوچکی دارند که به کمک چنگکها و بادکشهای دهانی محکم به دیواره روده ها می چسبند.هر بندی دستگاه تناسلی نر و ماده مجزا داشته و آخرین بند پس از رسیدن جدا می گردد.و بند بعدی رشد نموده و به تدریج بزرگ می شود.که در داخل آن صد ها تخم باور وجود دارد که جنین دارند.بندهای رسیده پس از جدا شدن همراه با مدفوع پرنده دفع می گردند.کرمهای نواری برای تکمیل دوره زندگی خود به یک میزبان واسط مانند حشرات-حلزونها و کرمهای خاکی و غیره نیاز دارند تا این تخمها را ببلعد.در داخل بدن میزبان واسط جنین از داخل تخم خارج شده رشد می کند و پس از غلاف دار شدن به شکل عفونی در می آید.هنگامی که کبوتر میزبان واسط را بخورد(که البته معمولا کمتر پیش می آید که کبوتر حشرات را بخورد مگر مگسهای داخل بدن خودش را) و این میزبان به شکل عفونی انگل آلوده باشد انگل به کبوتر منتقل می شودو پس از شش هفته به کرم بالغ مبدل می گردد.
آلودگی از راه خوردن میزبان واسط(که البته معمولا کمتر پیش می آید که کبوتر حشرات را بخورد مگر مگسهای داخل بدن خودش را که در بالا هم ذکر شد) که حامل شکل عفونی انگل است ایجاد می گردد.
در آلودگی خفیف نشانه های درمانگاهی مشاهده نمی گردد فقط ممکن است کمی از سر زندگی کبوتر کاسته شود.
در آلودگی شدید تعداد زیادی انگل در روده کبوتر تجمع نموده و عملیت گوارشی را مختل می سازند در نتیجه برخی از مشکلات ناشی از کمبود مواد غذایی بروز می کند که ممکن است زمینه ساز بیماریهای واگیر دیگری در دستگاه گوارش گردد.(بعلت تضعیف سیستم ایمنی بدن حیوان ممکن است عوامل ثانویه بروز کرده و پرنده به بیماریهای دیگر نیز مبتلا گردد)
بیماری را می توان با آزمایش میکروسکپی مدفوع کبوتر و مشاهده بندهای رسیده کرمهای نواری تشخیص داد.
1-تجویز کپسولهای ضد انگل به میزان 1 کپسول برای هر 500 گرم وزن کبوتر در روز و به مدت سه روز پیاپی و یا استفاده از پودر لوامیزول با دز مناسب.
2-از بین بردن میزان واسط بوسیله سموم حشره کش کاربایل 3% تا 5% یا مالاتیون 4%(فقط باید دقت شود که داخل لانه کبوتر ها هرگز با این مواد سم پاشی نگردد)
باید با استفاده از حشره کشها یا آهک زنده بصورت دوره ای اقدام به از بین بردن میزبانهای واسط نمود.
